Psikososyal Riskleri İşin Tasarımında Yönetin

ISO 45003 İş Yerinde Psikolojik Sağlık ve Güvenlik

ISO 45003, ISO 45001 temelli iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi içinde psikososyal tehlikelerin belirlenmesi ve psikolojik sağlık-güvenlik risklerinin yönetilmesi için rehberlik sunar.

Teklif Al İletişime Geç

Dengeli iş yükü ve koruyucu çalışma ortamını temsil eden psikolojik sağlık görseli

Kısa Özet

10 Saniyede Psikolojik Sağlık ve Güvenlik

Standart ISO 45003

Tür İSG rehber standardı

Temel Altyapı ISO 45001

Ana Odak Psikososyal risklerin yönetimi

Kapsam İşin örgütlenmesi, sosyal ve fiziksel çevre

Uygulama Her sektör ve büyüklük

İş Yerinde Psikolojik Sağlık ve Güvenlik Nedir?

ISO 45003; aşırı veya yetersiz iş yükü, rol belirsizliği, düşük kontrol, yetersiz destek, örgütsel değişim, uzaktan çalışma, uygunsuz davranış, zorbalık, taciz, şiddet ve travmatik olay gibi işle ilişkili psikososyal tehlikelerin yönetilmesine yardımcı olur. Amaç, işle ilişkili yaralanma ve sağlığın bozulmasını önlemek ve iş yerinde iyilik hâlini desteklemektir.

TOEM Uzmanından Not

Psikososyal risk yönetimi çalışanlara stres eğitimi vermekle sınırlı değildir. Öncelik, sorunun kaynağı olan iş yükü, rol, vardiya, yönetim davranışı, katılım ve iletişim düzenini iyileştirmektir.

ISO 45003 Kimler İçin Uygundur?

Tüm İşverenler

Sektör ve büyüklükten bağımsız olarak sağlıklı ve güvenli çalışma ortamı geliştirmek isteyen kuruluşlara uygundur.

İSG Ekipleri

Fiziksel tehlikelerin yanında psikososyal tehlikeleri de risk değerlendirmesine dahil eder.

İnsan Kaynakları

İş tasarımı, liderlik, değişim, davranış ve destek uygulamalarını İSG yaklaşımıyla bütünleştirir.

Uzaktan ve Hibrit Ekipler

İzolasyon, iletişim, çalışma süresi ve dijital iş yükü risklerini değerlendirmeyi destekler.

Yüksek Duygusal Talep Olan İşler

Sağlık, çağrı merkezi, güvenlik ve müşteri hizmetlerinde travma ile duygusal yükü ele alır.

ISO 45001 Uygulayan Kuruluşlar

Mevcut İSG sisteminin psikolojik sağlık ve güvenlik boyutunu derinleştirir.

Psikososyal Risk Yönetiminin Faydaları Nelerdir?

İşle ilişkili stres ve psikolojik zarar kaynaklarının sistematik belirlenmesini sağlar.
İş yükü, rol, kontrol, destek ve değişim süreçlerinin iyileştirilmesine yardımcı olur.
Çalışan katılımı ve güvenli geri bildirim kültürünü güçlendirir.
Zorbalık, taciz, şiddet ve travmatik olaylara yönelik önleyici yapı oluşturur.
Devamsızlık, tükenmişlik, hata, çatışma ve personel kaybı risklerini azaltmayı destekler.
ISO 45001 sisteminin kapsamını psikososyal risklerle tamamlar.

ISO 45003 Nasıl Uygulanır?

Liderlik ve Katılım

Üst yönetim taahhüdü, gizlilik, misillemenin önlenmesi ve çalışanların güvenli katılımı sağlanır.

Psikososyal Tehlikelerin Belirlenmesi

İş tasarımı, örgütsel yapı, sosyal ilişkiler, çalışma ortamı ve değişiklikler değerlendirilir.

Risk Değerlendirmesi

Anket, görüşme, odak grup, şikâyet, devamsızlık ve olay verileri birden fazla kaynakla incelenir.

Kontrollerin Planlanması

Öncelikle işin ve organizasyonun tasarımını iyileştiren kaynak odaklı kontroller seçilir.

Destek ve Müdahale

Olay bildirimi, erken destek, işe dönüş ve gerekli profesyonel yönlendirme süreçleri tanımlanır.

İzleme ve İyileştirme

Göstergeler, çalışan geri bildirimi, olaylar ve kontrol etkinliği düzenli değerlendirilir.

Önemli Ayrım

ISO 45003 tek başına belgelendirilebilir bir standart değildir; ISO 45001 ile birlikte kullanılmak üzere hazırlanmış rehberdir. Psikososyal risk değerlendirmesi klinik tanı koymak veya çalışanların özel sağlık bilgilerini gereksiz biçimde toplamak anlamına gelmez.

Psikososyal Risk Yönetiminde En Sık Karşılaşılan Hatalar

Tek bir ankete güvenmek

Anket sonuçları görüşme, çalışma verileri, olaylar ve çalışan katılımıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Sorunu bireye yüklemek

Dayanıklılık eğitimi yararlı olabilir; ancak öncelik işin ve organizasyonun risk üreten koşullarını düzeltmektir.

Gizliliği koruyamamak

Sağlık, şikâyet ve görüşme verilerine erişim sınırlandırılmalı; sonuçlar güvenli biçimde raporlanmalıdır.

Yöneticileri sürecin dışında bırakmak

Liderlik davranışı, iş dağılımı ve değişim yönetimi psikososyal risklerin temel parçalarıdır.

ISO 45003 Hakkında Sık Sorulan Sorular

ISO 45003 belgesi alınabilir mi?

Hayır. ISO 45003 rehber standarttır ve ISO 45001 ile birlikte kullanılır. Psikososyal risk yönetimi, ISO 45001 denetimi kapsamında değerlendirilebilir.

ISO 45001 olmadan uygulanabilir mi?

Rehberden bağımsız olarak yararlanılabilir; ancak yapısı ISO 45001 temelli İSG yönetim sistemi içinde kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Çalışanlara psikolojik test yapılmasını ister mi?

Hayır. Odak, çalışanlara tanı koymak değil, işle ilişkili psikososyal tehlikeleri ve kontrol etkinliğini değerlendirmektir.

Uzaktan çalışma kapsamda mıdır?

Evet. İzolasyon, iletişim, erişilebilirlik, çalışma süresi, dijital yük ve evden çalışma koşulları değerlendirmeye dahil edilebilir.

Zorbalık ve tacizi kapsar mı?

Evet. Şiddet, taciz, zorbalık ve diğer uygunsuz davranışlar psikososyal tehlike kaynakları arasında değerlendirilir.