ISO 37002 İhbar Yönetimi Rehberi
ISO 37002, usulsüzlük veya usulsüzlük şüphesine ilişkin bildirimlerin güven, tarafsızlık ve koruma ilkeleriyle alınması, değerlendirilmesi, ele alınması ve sonuçlandırılması için rehberlik sunar.
10 Saniyede İhbar Yönetimi
İhbar Yönetimi Rehberi Nedir?
ISO 37002, çalışanların ve diğer ilgili tarafların usulsüzlük endişelerini güvenle bildirebildiği bir sistemin kurulmasını destekler. Bildirim kanalları, gizlilik, tarafsız ilk değerlendirme, koruma, yetkin vaka yönetimi, iletişim, kayıt, soruşturmaya yönlendirme ve sonuçlandırma konularını kapsar.
Güvenilir ihbar sistemi yalnız bir telefon hattı veya e-posta adresi değildir. Bildirim yapan kişinin misillemeden korunacağına ve bildirimin bağımsız, zamanında ve adil biçimde ele alınacağına inanması gerekir.
ISO 37002 Kimler İçin Uygundur?
Özel Sektör Kuruluşları
Kamu Kurumları
Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşlar
Uyum ve Etik Ekipleri
İç Denetim ve Hukuk
Uluslararası Kuruluşlar
ISO 37002 Uygulamasının Faydaları Nelerdir?
- Usulsüzlüklerin erken bildirilmesini ve ele alınmasını teşvik eder.
- Bildirim yapanlar ile süreçte yer alan kişilerin korunmasını güçlendirir.
- Gizlilik, tarafsızlık ve çıkar çatışması kontrollerini netleştirir.
- Vakaların tutarlı, zamanında ve izlenebilir biçimde yönetilmesini sağlar.
- Yönetim kuruluna ve üst yönetime güvenilir eğilim ve performans bilgisi sunar.
- Etik kültür, kurumsal yönetişim ve paydaş güvenine katkı sağlar.
Güvenilir İhbar Sistemi Nasıl Kurulur?
Yönetişim ve Politika
Kapsam, bağımsızlık, roller, gizlilik, veri koruma, misilleme yasağı ve gözetim yapısı belirlenir.
Bildirimin Alınması
Erişilebilir, güvenli ve uygun dillerde kanallar ile ilk iletişim ve kayıt süreci oluşturulur.
Bildirimin Değerlendirilmesi
Kapsam, aciliyet, risk, çıkar çatışması, koruma ihtiyacı ve uygun işlem yolu tarafsız biçimde belirlenir.
Bildirimin Ele Alınması
Yetkin ve bağımsız kişilerce inceleme veya soruşturma yürütülür; iletişim ve koruma sürdürülür.
Vakanın Sonuçlandırılması
Bulgular, kararlar, düzeltici faaliyetler, geri bildirim ve kayıt saklama koşulları uygulanır.
İzleme ve İyileştirme
Süre, kanal, konu, koruma ve sonuç eğilimleri anonimleştirilmiş verilerle değerlendirilir.
ISO 37002 rehber standarttır; klasik belgelendirme şartları içermez. Uygulanması misillemenin hiç yaşanmayacağını garanti etmez ve ulusal ihbarcı koruma, iş hukuku, ceza hukuku, kişisel veri veya soruşturma yükümlülüklerinin yerine geçmez.
İhbar Yönetiminde En Sık Karşılaşılan Hatalar
Kanal açmayı sistem kurmak sanmak
Çıkar çatışmasını yönetmemek
Mutlak anonimlik vaat etmek
Bildirim yapanla iletişimi kesmek
Misillemeyi yalnız işten çıkarma saymak
İhbar ile soruşturmayı karıştırmak
ISO 37002 Hakkında Sık Sorulan Sorular
ISO 37002 belgesi alınabilir mi?
ISO 37002 rehber standarttır ve klasik akredite yönetim sistemi belgelendirmesi için şartlar içermez. Sistem uygulaması bağımsız olarak değerlendirilebilir ancak kapsam doğru açıklanmalıdır.
Anonim bildirim zorunlu mudur?
Standart güvenli ve erişilebilir kanallara rehberlik eder. Anonim bildirim imkânı, ülke mevzuatı ve kuruluşun riskleri dikkate alınarak belirlenmelidir.
Yalnız çalışanlar bildirim yapabilir mi?
Hayır. Sistemin kapsamına göre tedarikçi, müşteri, iş ortağı, gönüllü ve diğer ilgili taraflar için de kanal sağlanabilir.
ISO 37001 ve ISO 37301 ile birlikte kullanılabilir mi?
Evet. İhbar yönetimi, rüşvetle mücadele ve uyum yönetim sistemlerindeki bildirim, tespit ve iyileştirme mekanizmalarını destekler.
Her bildirim soruşturmaya dönüşür mü?
Hayır. Ön değerlendirmede kapsam, güvenilirlik, önem, aciliyet ve uygun işlem yolu belirlenir; farklı çözüm veya yönlendirme seçenekleri olabilir.
Misilleme riskine karşı ne yapılır?
Risk değerlendirmesi, gizlilik, destek, çalışma koşullarının izlenmesi, müdahale ve düzeltici faaliyetler vaka boyunca ve sonrasında uygulanır.