Güvenli Bildirim, Tarafsız Değerlendirme, Etkili Koruma

ISO 37002 İhbar Yönetimi Rehberi

ISO 37002, usulsüzlük veya usulsüzlük şüphesine ilişkin bildirimlerin güven, tarafsızlık ve koruma ilkeleriyle alınması, değerlendirilmesi, ele alınması ve sonuçlandırılması için rehberlik sunar.

Güvenli bildirim, tarafsız değerlendirme ve korumalı sonuç sürecini temsil eden görsel
Kısa Özet

10 Saniyede İhbar Yönetimi

Standart ISO 37002
Tür Yönetim sistemi rehberi
Temel İlkeler Güven, tarafsızlık ve koruma
Dört Aşama Alma, değerlendirme, ele alma, kapatma
Uygulama Özel, kamu ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlar
Ana Hedef Güvenilir bildirim kültürü

İhbar Yönetimi Rehberi Nedir?

ISO 37002, çalışanların ve diğer ilgili tarafların usulsüzlük endişelerini güvenle bildirebildiği bir sistemin kurulmasını destekler. Bildirim kanalları, gizlilik, tarafsız ilk değerlendirme, koruma, yetkin vaka yönetimi, iletişim, kayıt, soruşturmaya yönlendirme ve sonuçlandırma konularını kapsar.

TOEM Uzmanından Not

Güvenilir ihbar sistemi yalnız bir telefon hattı veya e-posta adresi değildir. Bildirim yapan kişinin misillemeden korunacağına ve bildirimin bağımsız, zamanında ve adil biçimde ele alınacağına inanması gerekir.

ISO 37002 Kimler İçin Uygundur?

Özel Sektör Kuruluşları

Etik, yolsuzluk, hile, taciz ve diğer usulsüzlük bildirimlerini sistematik yönetir.

Kamu Kurumları

Hesap verebilirlik, kamu güveni ve güvenli bildirim kanallarının geliştirilmesini destekler.

Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşlar

Çalışan, gönüllü ve yararlanıcıların endişelerini korumalı biçimde bildirmesine yardımcı olur.

Uyum ve Etik Ekipleri

Bildirim kabulü, ön değerlendirme, çıkar çatışması ve vaka takibini ortak yönteme bağlar.

İç Denetim ve Hukuk

Vaka yönlendirmesi, bağımsızlık, delil güvenliği ve sonuç takibini güçlendirir.

Uluslararası Kuruluşlar

Farklı kanal, dil, ülke ve mevzuat koşullarında tutarlı temel ilkeler oluşturur.

ISO 37002 Uygulamasının Faydaları Nelerdir?

  • Usulsüzlüklerin erken bildirilmesini ve ele alınmasını teşvik eder.
  • Bildirim yapanlar ile süreçte yer alan kişilerin korunmasını güçlendirir.
  • Gizlilik, tarafsızlık ve çıkar çatışması kontrollerini netleştirir.
  • Vakaların tutarlı, zamanında ve izlenebilir biçimde yönetilmesini sağlar.
  • Yönetim kuruluna ve üst yönetime güvenilir eğilim ve performans bilgisi sunar.
  • Etik kültür, kurumsal yönetişim ve paydaş güvenine katkı sağlar.

Güvenilir İhbar Sistemi Nasıl Kurulur?

1

Yönetişim ve Politika

Kapsam, bağımsızlık, roller, gizlilik, veri koruma, misilleme yasağı ve gözetim yapısı belirlenir.

2

Bildirimin Alınması

Erişilebilir, güvenli ve uygun dillerde kanallar ile ilk iletişim ve kayıt süreci oluşturulur.

3

Bildirimin Değerlendirilmesi

Kapsam, aciliyet, risk, çıkar çatışması, koruma ihtiyacı ve uygun işlem yolu tarafsız biçimde belirlenir.

4

Bildirimin Ele Alınması

Yetkin ve bağımsız kişilerce inceleme veya soruşturma yürütülür; iletişim ve koruma sürdürülür.

5

Vakanın Sonuçlandırılması

Bulgular, kararlar, düzeltici faaliyetler, geri bildirim ve kayıt saklama koşulları uygulanır.

6

İzleme ve İyileştirme

Süre, kanal, konu, koruma ve sonuç eğilimleri anonimleştirilmiş verilerle değerlendirilir.

Önemli Ayrım

ISO 37002 rehber standarttır; klasik belgelendirme şartları içermez. Uygulanması misillemenin hiç yaşanmayacağını garanti etmez ve ulusal ihbarcı koruma, iş hukuku, ceza hukuku, kişisel veri veya soruşturma yükümlülüklerinin yerine geçmez.

İhbar Yönetiminde En Sık Karşılaşılan Hatalar

Kanal açmayı sistem kurmak sanmak

Vaka kabulünden kapatmaya kadar rol, ölçüt, koruma, iletişim ve kayıt süreçleri tanımlanmalıdır.

Çıkar çatışmasını yönetmemek

İhbarın ilgili olduğu kişi veya birim vaka kararlarından ve bilgi erişiminden uzak tutulmalıdır.

Mutlak anonimlik vaat etmek

Kanalın teknik ve hukuki sınırları açıkça anlatılmalı; gizlilik gerçekçi biçimde korunmalıdır.

Bildirim yapanla iletişimi kesmek

Uygun aralıklarla alındı, ilerleme ve sonuç hakkında izin verilen ölçüde geri bildirim verilmelidir.

Misillemeyi yalnız işten çıkarma saymak

Görev, vardiya, performans, dışlama ve kariyer fırsatlarındaki olumsuz davranışlar da izlenmelidir.

İhbar ile soruşturmayı karıştırmak

ISO 37002 vaka yönetimini kapsar; ayrıntılı iç soruşturma yöntemi için ayrıca yetkin süreç gerekir.

ISO 37002 Hakkında Sık Sorulan Sorular

ISO 37002 belgesi alınabilir mi?

ISO 37002 rehber standarttır ve klasik akredite yönetim sistemi belgelendirmesi için şartlar içermez. Sistem uygulaması bağımsız olarak değerlendirilebilir ancak kapsam doğru açıklanmalıdır.

Anonim bildirim zorunlu mudur?

Standart güvenli ve erişilebilir kanallara rehberlik eder. Anonim bildirim imkânı, ülke mevzuatı ve kuruluşun riskleri dikkate alınarak belirlenmelidir.

Yalnız çalışanlar bildirim yapabilir mi?

Hayır. Sistemin kapsamına göre tedarikçi, müşteri, iş ortağı, gönüllü ve diğer ilgili taraflar için de kanal sağlanabilir.

ISO 37001 ve ISO 37301 ile birlikte kullanılabilir mi?

Evet. İhbar yönetimi, rüşvetle mücadele ve uyum yönetim sistemlerindeki bildirim, tespit ve iyileştirme mekanizmalarını destekler.

Her bildirim soruşturmaya dönüşür mü?

Hayır. Ön değerlendirmede kapsam, güvenilirlik, önem, aciliyet ve uygun işlem yolu belirlenir; farklı çözüm veya yönlendirme seçenekleri olabilir.

Misilleme riskine karşı ne yapılır?

Risk değerlendirmesi, gizlilik, destek, çalışma koşullarının izlenmesi, müdahale ve düzeltici faaliyetler vaka boyunca ve sonrasında uygulanır.