Destinasyonlar İçin Ortak Sürdürülebilirlik Dili

ISO 23405 Sürdürülebilir Turizm İlkeleri

ISO 23405, sürdürülebilir turizmin temel kavramlarını, ilkelerini ve modelini tanımlayarak kuruluşlar ile destinasyonların ortak ve tutarlı bir yaklaşım geliştirmesine yardımcı olur.

Doğa, yerel yaşam ve turizm hizmetlerini dengeleyen sürdürülebilir destinasyon görseli
Kısa Özet

10 Saniyede Sürdürülebilir Turizm İlkeleri

Standardın Adı ISO 23405
Standart Türü İlke, kavram ve model standardı
Uygulama Alanı Kuruluşlar ve destinasyonlar
Ana Odak Sürdürülebilir turizm gelişimi
Boyutlar Çevresel, sosyal, kültürel ve ekonomik
Yaklaşım Paydaş katılımı ve etki dengesi

Sürdürülebilir Turizm İlkeleri Nedir?

ISO 23405, sürdürülebilir turizm alanındaki temel kavramlar için ortak bir dil ve uygulama modeli sunar. Çevresel kaynakların korunması kadar yerel toplum, kültürel miras, çalışanlar, ziyaretçi deneyimi ve ekonomik devamlılığın birlikte ele alınmasını destekler. Her büyüklükteki kamu ve özel kuruluş ile destinasyona uygulanabilir.

TOEM Uzmanından Not

Sürdürülebilir turizm yalnızca enerji ve atık performansı değildir. Yerel halkın kararlara katılımı, kültürel değerlerin korunması, çalışan koşulları ve turizm gelirinin bölgeye katkısı aynı modelin parçalarıdır.

ISO 23405 Kimler İçin Uygundur?

Destinasyon Yönetimleri

Turizm gelişimini çevresel, toplumsal ve ekonomik etkilerle birlikte planlayan yerel ve bölgesel yapılara uygundur.

Kamu Kurumları ve Belediyeler

Turizm politikası, altyapı, taşıma kapasitesi ve paydaş koordinasyonuna ortak çerçeve sağlar.

Konaklama ve Tur Operatörleri

Kendi faaliyetlerini destinasyonun sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumlu hâle getirmeyi destekler.

Ulaşım ve Ziyaret Noktaları

Ziyaretçi hareketi, erişim, doğal ve kültürel alan kullanımı üzerindeki etkilerin yönetilmesine yardımcı olur.

Yerel Toplum ve Sivil Yapılar

Karar süreçlerine katılımı, yerel kültürün ve toplumsal faydanın korunmasını güçlendirir.

Yatırımcı ve Proje Geliştiriciler

Turizm yatırımlarının destinasyon üzerindeki uzun dönemli etkilerini bütüncül değerlendirmeyi destekler.

Sürdürülebilir Turizm Yaklaşımının Faydaları Nelerdir?

  • Kamu, özel sektör ve yerel toplum arasında ortak kavram ve hedefler oluşturur.
  • Doğal kaynak, biyolojik çeşitlilik ve kültürel miras üzerindeki etkileri görünür kılar.
  • Turizmin yerel ekonomi ve toplum için kalıcı değer üretmesini destekler.
  • Ziyaretçi deneyimi ile destinasyonun taşıma kapasitesi arasında denge kurulmasına yardımcı olur.
  • Sosyal, çevresel ve ekonomik hedeflerin birlikte izlenmesini sağlar.
  • Abartılı veya kanıtsız sürdürülebilirlik iddiaları yerine ölçülebilir yaklaşımı güçlendirir.

ISO 23405 İlkeleri Nasıl Uygulanır?

1

Kapsam ve Paydaşların Belirlenmesi

Destinasyon veya kuruluş sınırı ile kamu, işletme, çalışan, yerel toplum ve ziyaretçi tarafları belirlenir.

2

Mevcut Etkilerin Analizi

Çevre, kültür, toplum, ekonomi, istihdam, altyapı ve ziyaretçi deneyimi birlikte değerlendirilir.

3

İlke ve Önceliklerin Uyarlanması

ISO 23405'in ortak yaklaşımı yerel koşullar, riskler ve gelişim ihtiyaçlarına göre somutlaştırılır.

4

Hedef ve Eylem Planı

Sorumlular, kaynaklar, göstergeler ve takvim içeren uygulanabilir sürdürülebilir turizm planı hazırlanır.

5

Uygulama ve İş Birliği

Kuruluşlar arası koordinasyon, yerel tedarik, koruma, eğitim ve ziyaretçi bilgilendirme çalışmaları yürütülür.

6

İzleme ve Şeffaf İletişim

Performans göstergeleri, geri bildirimler ve etkiler izlenir; sonuçlar kapsam ve sınırlamalarıyla paylaşılır.

Önemli Ayrım

ISO 23405 bir yönetim sistemi veya tek başına belgelendirme standardı değildir; sürdürülebilir turizmin ilke, kavram ve modelini tanımlar. Konaklama tesisleri için şart içeren sürdürülebilirlik yönetim sistemi arandığında ISO 21401 ayrı olarak değerlendirilmelidir.

Sürdürülebilir Turizm Çalışmalarında En Sık Karşılaşılan Hatalar

Konuyu yalnız çevreye indirgemek

Yerel toplum, kültür, çalışanlar, ekonomi ve ziyaretçi deneyimi de birlikte değerlendirilmelidir.

Paydaşları sürece katmamak

Özellikle yerel toplumun ihtiyaç ve beklentileri karar süreçlerinde temsil edilmelidir.

Ölçülemeyen hedefler koymak

Her hedef için başlangıç değeri, gösterge, sorumlu ve izleme dönemi belirlenmelidir.

Standardı sertifika kontrol listesi sanmak

ISO 23405 ortak ilke ve model sunar; uygulama yerel etkiler ve paydaşlarla somutlaştırılmalıdır.

Taşıma kapasitesini göz ardı etmek

Ziyaretçi yoğunluğunun altyapı, doğal alanlar ve yerel yaşam üzerindeki etkisi izlenmelidir.

Genel yeşil iddialar kullanmak

İletişim, ölçülebilir sonuçlara ve açıkça belirtilmiş kapsama dayanmalıdır.

ISO 23405 Hakkında Sık Sorulan Sorular

ISO 23405 belgesi alınır mı?

ISO 23405 ilke, kavram ve model standardıdır; klasik bir yönetim sistemi belgelendirme standardı değildir. Sunulan özel uygunluk belgelerinin kapsamı ve tanınırlığı ayrıca incelenmelidir.

Yalnız turizm işletmeleri için midir?

Hayır. Özel ve kamu kuruluşları, destinasyon yönetimleri ve sürdürülebilir turizm gelişimine katılan diğer paydaşlar için uygulanabilir.

ISO 21401 ile farkı nedir?

ISO 23405 sürdürülebilir turizmin genel ilke, kavram ve modelini tanımlar. ISO 21401 ise konaklama tesisleri için sürdürülebilirlik yönetim sistemi şartları içerir.

Çevresel etkiler dışında neleri ele alır?

Yerel kültür, toplum, çalışanlar, ekonomik katkı, hizmet kalitesi, paydaş katılımı ve destinasyonun uzun dönemli devamlılığı da yaklaşımın parçasıdır.

Belediyeler uygulayabilir mi?

Evet. Yerel yönetimler destinasyon planlama, altyapı, paydaş koordinasyonu ve performans göstergeleri için standardın çerçevesinden yararlanabilir.

Uygulama süresi neye göre değişir?

Destinasyon veya kuruluşun büyüklüğü, paydaş sayısı, mevcut veri, hedefler ve uygulanacak eylemlerin kapsamına göre değişir.