ISO 20400 Sürdürülebilir Satın Alma Rehberi
ISO 20400, çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirlik unsurlarının satın alma politikalarına, kararlarına ve süreçlerine nasıl entegre edileceğini gösterir.
10 Saniyede Sürdürülebilir Satın Alma
Sürdürülebilir Satın Alma Rehberi Nedir?
ISO 20400, ISO 26000’de açıklanan sürdürülebilirlik yaklaşımını satın alma bağlamına taşır. Yönetişim, politika, insan ve yetkinlik, paydaş katılımı, önceliklendirme, tedarikçi seçimi, şartname, sözleşme ve performans yönetimi için uygulama rehberliği sağlar.
En düşük birim fiyat her zaman en ekonomik seçim değildir. Enerji, bakım, kullanım ömrü, işçilik koşulları, atık ve itibar riskleri yaşam döngüsü boyunca değerlendirildiğinde daha doğru satın alma kararı oluşur.
ISO 20400 Kimler İçin Uygundur?
Satın Alma Ekipleri
Tedarik Zinciri Yönetimi
Kamu Kurumları
Üretim Kuruluşları
Hizmet Kuruluşları
Sürdürülebilirlik Ekipleri
ISO 20400 Uygulamasının Faydaları Nelerdir?
- Tedarik zincirindeki çevresel, sosyal, etik ve ekonomik riskleri görünür kılar.
- Yaşam döngüsü maliyetiyle daha uzun vadeli ve doğru karar verilmesini destekler.
- Tedarikçi seçim ve izleme ölçütlerini kurumsal hedeflerle uyumlu hâle getirir.
- İnsan hakları, çalışma koşulları ve adil iş uygulamalarına ilişkin beklentileri netleştirir.
- Kaynak verimliliği, düşük karbon ve döngüsel ekonomi hedeflerine katkı sağlar.
- Müşteri, yatırımcı ve raporlama talepleri için izlenebilir satın alma kanıtı oluşturur.
Sürdürülebilir Satın Alma Nasıl Uygulanır?
Yönetişim ve Politika
Üst yönetim taahhüdü, satın alma politikası, roller ve hesap verebilirlik yapısı belirlenir.
Harcama ve Etki Analizi
Kategoriler; tutar, çevresel-sosyal etki, tedarik riski ve etkileme gücüne göre değerlendirilir.
Önceliklendirme
En önemli ürün, hizmet ve tedarikçi grupları için amaçlar ile uygulanabilir kriterler seçilir.
Şartname ve Tedarikçi Seçimi
Teknik şartlar, doğrulama kanıtları, teklif değerlendirme ve yaşam döngüsü maliyeti düzenlenir.
Sözleşme ve Uygulama
Taahhütler, performans göstergeleri, raporlama, denetim ve iyileştirme hükümleri sözleşmeye aktarılır.
İzleme ve Geliştirme
Tedarikçi sonuçları, riskler ve satın alma hedefleri düzenli izlenerek iş birliğiyle geliştirilir.
ISO 20400 şart içeren bir yönetim sistemi veya ürün belgelendirme standardı değildir. Kuruluşlar uygulamalarını rehbere göre değerlendirebilir; ancak “ISO 20400 sertifikası” akredite bir ISO yönetim sistemi belgesi olarak sunulmamalıdır.
Sürdürülebilir Satın Almada En Sık Karşılaşılan Hatalar
Sadece tedarikçi anketi yapmak
Her kategoriye aynı şartı koymak
Yalnız satın alma fiyatına bakmak
Kanıt tanımlamamak
ISO 20400 Hakkında Sık Sorulan Sorular
ISO 20400 belgesi alınabilir mi?
ISO 20400 rehber standarttır ve akredite yönetim sistemi belgelendirmesi için şartlar içermez. Uygulama değerlendirmesi yapılabilir ancak bunun kapsamı açıkça belirtilmelidir.
ISO 20400 yalnız büyük kuruluşlara mı uygundur?
Hayır. Faaliyet ve büyüklükten bağımsız olarak her kuruluşa uygulanabilir; yöntem kuruluşun satın alma yapısına göre ölçeklendirilir.
ISO 26000 ile ilişkisi nedir?
ISO 20400, ISO 26000'deki sosyal sorumluluk ve sürdürülebilirlik yaklaşımının satın alma kararlarına nasıl entegre edileceğini açıklar.
Tedarikçilerin ISO belgesi olması yeterli midir?
Hayır. Belgeler kanıt kaynaklarından yalnızca biridir; ürün, süreç, coğrafya ve sözleşme risklerine göre performans verileri de değerlendirilmelidir.
Yaşam döngüsü maliyeti nedir?
Satın alma fiyatının yanında kullanım, enerji, bakım, arıza, bertaraf ve diğer ilgili maliyetlerin ürün veya hizmet ömrü boyunca ele alınmasıdır.