Uçtan Uca Güvenlik ve Dayanıklılık

ISO 28000 Tedarik Zinciri Güvenliği Yönetim Sistemi

ISO 28000, tedarik zinciriyle ilgili unsurlar dâhil olmak üzere kuruluş genelinde güvenlik yönetim sistemi kurulmasını sağlayan uluslararası standarttır. İç ve dış güvenlik risklerinin belirlenmesine, kontrollerin uygulanmasına ve operasyonların değişen tehditlere karşı daha dayanıklı hâle getirilmesine yardımcı olur.

Teklif Al İletişime Geç
Depo, kara, deniz, demir ve hava taşımacılığını kapsayan güvenli tedarik zinciri
Kısa Özet

10 Saniyede ISO 28000

Standardın Adı ISO 28000
Uygulama Alanı Her tür ve büyüklükte kuruluş
Ana Odak Güvenlik ve tedarik zinciri dayanıklılığı
Yaklaşım Bütüncül ve risk temelli yönetim
Uygunluk Dış denetim ve belgelendirmeye uygun
Temel Hedef Kontrollü ve kesintilere dirençli operasyon

ISO 28000 Nedir?

ISO 28000, bir güvenlik yönetim sisteminin kurulması, uygulanması, sürdürülmesi ve iyileştirilmesi için gereken şartları tanımlar. Fiziksel varlıklar, personel, tesisler, yükler, taşıma süreçleri, iş ortakları, bilgi akışı ve operasyon sürekliliğini etkileyen güvenlik risklerinin ortak bir yönetim yaklaşımıyla ele alınmasını sağlar.

Güncel yaklaşım yalnızca lojistik veya taşımacılık sektörüyle sınırlı değildir. Ticari işletmeler, kamu kuruluşları ve sivil toplum kuruluşları; iç veya dış faaliyetlerinin her seviyesinde standardı uygulayabilir. Tedarik zinciri güvenliği bu bütüncül sistemin önemli bir parçasıdır.

TOEM Uzmanından Not

ISO 28000 çalışmasında yalnızca depo kapısı veya araç güvenliğine odaklanmak yeterli değildir. Tedarikçi seçimi, erişim yetkileri, rota, veri paylaşımı, taşeronlar, olay yönetimi ve iş sürekliliği aynı risk resmi içinde değerlendirilmelidir.

ISO 28000 Kimler İçin Uygundur?

Üretim Şirketleri

Hammadde girişinden ürün sevkiyatına kadar tesis, yük, tedarikçi ve dağıtım güvenliğini yönetmeyi destekler.

Lojistik ve Taşımacılık

Kara, deniz, hava ve demir yolu operasyonlarında yük, rota, araç ve iş ortağı risklerini bütüncül biçimde ele alır.

Depo ve Dağıtım Merkezleri

Erişim, stok, yükleme, mühür, ziyaretçi, personel ve olay kontrollerini sistematik hâle getirir.

Liman ve Terminal İşletmeleri

Çok sayıda tarafın bulunduğu yük ve geçiş süreçlerinde sorumlulukların ve güvenlik kontrollerinin koordinasyonunu sağlar.

Perakende ve E-Ticaret

Tedarikçiden son teslimata uzanan ürün akışında kayıp, sahtecilik, yetkisiz erişim ve kesinti risklerini yönetmeye yardımcı olur.

Kamu ve Kritik Hizmet Kuruluşları

Kritik varlık, tesis ve hizmetleri etkileyen güvenlik risklerinin ortak bir yönetim sistemiyle izlenmesini destekler.

ISO 28000’in Faydaları Nelerdir?

  • Güvenlik risklerini bütüncül yönetir: Tesis, personel, yük, taşıma, iş ortağı ve bilgi akışındaki riskleri ortak bir çerçevede toplar.
  • Tedarik zinciri görünürlüğünü artırır: Kritik süreçleri, tarafları, bağımlılıkları ve kontrol noktalarını daha açık hâle getirir.
  • Kayıp ve kesintileri azaltmaya yardımcı olur: Hırsızlık, yetkisiz erişim, sabotaj, sahtecilik ve operasyon aksaması gibi risklere karşı önleyici yaklaşım kurar.
  • Tedarikçi kontrolünü güçlendirir: Güvenlik şartlarının seçim, sözleşme, performans takibi ve değişiklik yönetimine dâhil edilmesini sağlar.
  • Olaylara hazırlığı geliştirir: Bildirim, müdahale, iletişim, kurtarma ve öğrenme süreçlerini planlı hâle getirir.
  • Kurumsal güveni destekler: Güvenlik yönetiminin uluslararası kabul gören ve denetlenebilir bir sistemle yürütüldüğünü göstermeye yardımcı olur.

ISO 28000 Nasıl Alınır?

1

Mevcut Durum Analizi

Faaliyetler, tesisler, varlıklar, tedarik zinciri tarafları, yasal şartlar, olay geçmişi ve mevcut güvenlik kontrolleri değerlendirilir.

2

Kapsam ve Güvenlik Bağlamı

Sistemin sınırları, kritik süreçler, iç ve dış taraflar, bağımlılıklar ve güvenlik hedefleri belirlenir.

3

Risk Değerlendirmesi

Tehditler, zafiyetler, olası etkiler ve mevcut kontroller analiz edilerek öncelikli güvenlik riskleri belirlenir.

4

Kontrollerin Uygulanması

Erişim, personel, tesis, yük, taşıma, tedarikçi, bilgi, olay, iletişim ve süreklilik kontrolleri kuruluşa uygun biçimde uygulanır.

5

İç Tetkik ve Yönetim Değerlendirmesi

Sistemin uygunluğu, olaylar, performans göstergeleri ve risklerdeki değişiklikler değerlendirilir; iyileştirmeler planlanır.

6

Belgelendirme Denetimi

Bağımsız belgelendirme kuruluşu sistemi denetler; gerekli düzeltmeler tamamlandığında belgelendirme süreci sonuçlandırılır.

Önemli Ayrım

ISO 28000 belgesi; gümrük, liman, taşımacılık, havacılık veya kritik altyapıya ilişkin yasal izin ve güvenlik programlarının yerine geçmez. AEO, ISPS ve benzeri özel programlarla ilişkisi kuruluşun faaliyetlerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

ISO 28000 Uygulamalarında En Sık Karşılaşılan Hatalar

Kapsamı yalnızca fiziksel güvenlikle sınırlamak

İnsan, süreç, tedarikçi, bilgi, taşıma ve süreklilik riskleri de sistemin parçasıdır.

Tüm tehditlere aynı önemi vermek

Riskler olasılık, etki, mevcut kontroller ve kuruluşun öncelikleri dikkate alınarak derecelendirilmelidir.

Tedarikçileri yalnızca fiyatla seçmek

Kritik iş ortaklarının güvenlik yeterliliği, sözleşme şartları ve performansı izlenmelidir.

Erişim yetkilerini güncel tutmamak

Personel, ziyaretçi, taşeron ve sistem erişimleri görev değişikliklerinde veya işten ayrılmalarda gözden geçirilmelidir.

Olay planlarını denememek

Masa başı veya uygulamalı tatbikatlarla iletişim, müdahale ve kurtarma adımlarının çalıştığı doğrulanmalıdır.

Değişikliklerde riskleri yenilememek

Yeni rota, tesis, ürün, tedarikçi, teknoloji ve tehditlerde risk değerlendirmesi güncellenmelidir.

ISO 28000 Hakkında Sık Sorulan Sorular

ISO 28000 belgelendirilebilir mi?

Evet. ISO 28000, denetlenebilir şartlar içeren bir güvenlik yönetim sistemi standardıdır ve bağımsız belgelendirmeye uygundur. Belgelendirme kuruluşunun ilgili kapsamdaki yetkinliği ve akreditasyon durumu ayrıca kontrol edilmelidir.

ISO 28000 yalnızca lojistik firmaları için midir?

Hayır. Standart her tür ve büyüklükte ticari, kamu veya kâr amacı gütmeyen kuruluşa uygulanabilir. Tedarik zinciriyle ilgili güvenlik unsurları dâhil olmak üzere kuruluşun iç ve dış faaliyetlerini bütüncül biçimde ele alır.

ISO 28000 hangi riskleri kapsar?

Kapsam kuruluşa göre değişmekle birlikte yetkisiz erişim, hırsızlık, kayıp, sahtecilik, sabotaj, yük bütünlüğü, personel ve tedarikçi kaynaklı riskler ile güvenlik olaylarının neden olabileceği operasyon kesintileri değerlendirilebilir.

ISO 28000, AEO veya gümrük şartlarının yerine geçer mi?

Hayır. ISO 28000 kuruluşun güvenlik yönetim sistemini yapılandırır; yetkilendirilmiş yükümlü, gümrük, liman, taşımacılık veya diğer sektörel programların özel şartlarının yerine geçmez. Gereklilikler birlikte değerlendirilebilir.

ISO 28000 diğer yönetim sistemleriyle entegre edilebilir mi?

Evet. Risk, liderlik, hedefler, iç tetkik ve sürekli iyileştirme gibi ortak yönetim sistemi unsurları sayesinde ISO 9001, ISO 22301, ISO 27001 ve diğer ilgili standartlarla entegre bir yapı kurulabilir.

ISO 28000 belgelendirme süreci ne kadar sürer?

Süre; kuruluşun büyüklüğüne, lokasyon ve tedarikçi sayısına, taşıma biçimlerine, güvenlik risklerine ve mevcut kontrol altyapısına göre değişir. Mevcut durum analizi sonrasında gerçekçi bir proje takvimi hazırlanabilir.