Gürültü Ölçümü
Gürültü ölçümü; çalışanların çalışma süresince maruz kaldığı gürültü düzeyinin ve işyerindeki gürültü kaynaklarının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilir. Kişisel gürültü maruziyeti ve çalışma ortamı gürültü ölçümleri; risk değerlendirmesinin desteklenmesi, mevcut kontrol tedbirlerinin etkinliğinin incelenmesi ve çalışanların gürültüye bağlı sağlık risklerinden korunması için temel veri sağlar.
Gürültü Ölçümü Hakkında Temel Bilgiler
Gürültü ölçüm noktaları ve ölçüm süresi; yalnızca işyerinin büyüklüğüne göre değil, yapılan işin niteliği, çalışan grupları, kullanılan makine ve ekipmanlar, maruziyet süresi, vardiya düzeni ve gürültünün değişkenliği dikkate alınarak belirlenmelidir. Her işyeri için aynı ölçüm planının uygulanması doğru sonuç vermeyebilir.
Gürültü Ölçümü Neden Yapılır?
İşyerindeki yüksek gürültü düzeyleri çalışanlarda geçici veya kalıcı işitme kaybına, iletişim güçlüğüne, dikkat azalmasına, stres ve yorgunluğa neden olabilir. Gürültü aynı zamanda uyarı sinyallerinin duyulmasını güçleştirerek iş kazası riskini artırabilir.
Gürültü ölçümü; çalışanların maruziyet düzeylerinin belirlenmesi, riskli çalışma alanlarının tespit edilmesi, mühendislik ve organizasyonel kontrol tedbirlerinin planlanması, kulak koruyucu ihtiyacının değerlendirilmesi ve alınan önlemlerin etkinliğinin izlenmesi amacıyla yapılır.
İşveren, işyerinde gerçekleştirilen risk değerlendirmesinde gürültü riskini ele almalı ve gerekli görülen durumlarda çalışanların maruziyetini ölçüm yoluyla belirlemelidir. Ölçümlerin, işyerindeki gerçek çalışma koşullarını ve çalışanların tipik maruziyetini temsil etmesi gerekir.
Gürültü Ölçümü Kapsamında Yapılan Başlıca Çalışmalar
Kişisel Gürültü Maruziyeti Ölçümü
Çalışanın vardiya veya görev süresi boyunca maruz kaldığı gürültü düzeyi kişisel dozimetre kullanılarak belirlenir. Sonuçlar, sekiz saatlik çalışma süresine göre günlük gürültü maruziyet düzeyi olarak ifade edilebilir.
Çalışma Ortamı Gürültü Ölçümü
Üretim alanı, atölye, makine bölgesi, depo veya benzeri çalışma alanlarındaki gürültü düzeyleri belirli noktalarda ölçülerek gürültü kaynaklarının ve riskli bölgelerin tespitine veri sağlanır.
Gürültü Kaynaklarının Belirlenmesi
Makine, ekipman, proses veya faaliyetlerden kaynaklanan baskın gürültü kaynakları incelenir. Bu çalışma, gürültünün kaynağında azaltılmasına yönelik teknik önlemlerin planlanmasını destekler.
Frekans Dağılımı İncelemesi
Gerekli durumlarda gürültünün frekans bileşenleri değerlendirilerek uygulanacak yalıtım, sönümleme veya kişisel koruyucu seçiminde kullanılabilecek teknik bilgi elde edilir.
Gürültü Maruziyet Değerleri
Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik kapsamında günlük gürültü maruziyeti ve tepe ses basıncı için eylem ve sınır değerleri belirlenmiştir.
80 dB(A)
En düşük maruziyet eylem değeridir. Bu seviyeye ulaşıldığında çalışanların bilgilendirilmesi, eğitimi ve uygun kulak koruyucuların kullanıma hazır bulundurulması gibi önlemler gündeme gelir.
85 dB(A)
En yüksek maruziyet eylem değeridir. Gürültünün azaltılması için teknik veya organizasyonel önlem programı hazırlanması ve kulak koruyucuların çalışanlar tarafından kullanılması gerekir.
87 dB(A)
Günlük gürültü maruziyet sınır değeridir. Bu sınırın uygulanmasında kullanılan kişisel kulak koruyucuların koruyucu etkisi dikkate alınır ve çalışan maruziyetinin sınır değeri aşmaması sağlanır.
80 dB(A), 85 dB(A) ve 87 dB(A) değerleri sekiz saatlik günlük gürültü maruziyet düzeyi için kullanılır. Darbeli veya ani gürültülerde tepe ses basıncı değerleri ayrıca değerlendirilir. Ölçüm sonucu tek başına yorumlanmamalı; çalışma süresi, görev değişimleri, kulak koruyucu kullanımı ve ölçüm belirsizliği ile birlikte ele alınmalıdır.
Gürültü Ölçümü Hangi İşyerlerinde Yapılır?
Gürültü ölçümü yalnızca ağır sanayi işletmelerinde değil, çalışanların makine, ekipman, araç, havalandırma sistemi veya yoğun operasyon kaynaklı gürültüye maruz kalabileceği tüm işyerlerinde gerekli olabilir.
Üretim ve Metal İşleme
Pres, kesim, taşlama, torna, kaynak, döküm, haddeleme ve benzeri yüksek ses oluşturan proseslerin bulunduğu işyerleri.
İnşaat ve Madencilik
Kırıcı, delici, kompresör, iş makinesi, patlatma ve taş işleme faaliyetlerinin yürütüldüğü sahalar.
Tekstil ve Ahşap İşleme
Dokuma, iplik, kesim, planya, testere, freze ve emiş sistemlerinden kaynaklanan sürekli gürültünün bulunduğu alanlar.
Lojistik ve Depolama
Forklift, yükleme-boşaltma, konveyör, araç trafiği ve paketleme ekipmanlarının yoğun kullanıldığı çalışma alanları.
Enerji ve Teknik Tesisler
Jeneratör, türbin, pompa, kompresör, kazan dairesi, mekanik oda ve yardımcı tesislerin bulunduğu işyerleri.
Hizmet ve Eğlence Sektörü
Çağrı merkezi, müzikli işletme, etkinlik alanı, atölye, mutfak ve benzeri ortamlarda çalışanların gürültüye maruz kalabildiği faaliyetler.
Gürültü Ölçümü Süreci
Ön İnceleme ve Ölçüm Planı
İşyerindeki faaliyetler, çalışan grupları, vardiyalar, gürültü kaynakları ve maruziyet süreleri değerlendirilerek temsil edici ölçüm noktaları ve ölçüm stratejisi belirlenir.
Saha Ölçümleri
Kişisel gürültü maruziyeti ve gerekli çalışma ortamı ölçümleri, gerçek çalışma koşulları altında uygun cihaz ve yöntemlerle gerçekleştirilir.
Verilerin İncelenmesi
Ölçüm kayıtları, çalışma süreleri, görevler, gürültünün değişkenliği ve ölçüm belirsizliği dikkate alınarak teknik olarak incelenir.
Raporlama
Kullanılan yöntem, ölçüm yapılan bölümler, çalışan veya görev grupları, maruziyet süreleri, ölçüm sonuçları ve ilgili teknik bilgiler raporlanır.
Gürültü Ölçümü Ne Zaman Tekrarlanmalıdır?
Gürültü ölçümleri için bütün işyerlerine uygulanabilecek tek bir sabit periyot bulunmaz. Ölçüm ihtiyacı ve tekrar zamanı risk değerlendirmesi sonuçlarına, işyerindeki değişikliklere ve çalışan maruziyetini etkileyen koşullara göre belirlenmelidir.
Ölçümler; yeni makine veya ekipman kurulması, üretim yönteminin değişmesi, işyeri yerleşiminin yenilenmesi, çalışma süresinin veya vardiya düzeninin değişmesi, yeni bir gürültü kaynağının ortaya çıkması, alınan kontrol tedbirlerinin etkinliğinin doğrulanması ya da iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi veya yetkili merciler tarafından gerekli görülmesi halinde tekrarlanabilir.
Ölçüm Sonrası Alınabilecek Önlemler
Ölçüm sonuçları yüksek maruziyete işaret ettiğinde öncelik yalnızca kulak koruyucu kullanımına verilmemelidir. Gürültünün kaynağında önlenmesi veya azaltılması temel yaklaşım olmalıdır.
Kaynakta Kontrol
Daha düşük gürültülü makine seçimi, bakım, balans ayarı, titreşim sönümleme, susturucu kullanımı ve proses değişikliği gibi önlemler uygulanabilir.
Yayılımın Azaltılması
Akustik kabin, bariyer, izolasyon, ses emici yüzeyler ve gürültülü alanların fiziksel olarak ayrılması değerlendirilebilir.
Organizasyonel Önlemler
Maruziyet süresinin azaltılması, görev rotasyonu, gürültülü işlerin uygun zamanlarda planlanması ve yetkisiz girişlerin sınırlandırılması sağlanabilir.
Kişisel Korunma ve İzleme
Uygun kulak koruyucular seçilir, çalışanlara eğitim verilir, kullanım etkinliği izlenir ve gerekli sağlık gözetimi planlanır.
Sık Sorulan Sorular
Gürültü ölçümü ile kişisel maruziyet ölçümü aynı şey midir?
Aynı değildir. Çalışma ortamı gürültü ölçümü belirli bir alan veya gürültü kaynağındaki ses düzeyini gösterir. Kişisel gürültü maruziyeti ölçümü ise çalışanın görevleri ve hareketleri boyunca maruz kaldığı toplam gürültüyü belirlemeyi amaçlar. Çalışan riskinin değerlendirilmesinde kişisel maruziyet ölçümü temel öneme sahiptir.
Gürültü ölçümü kaç yılda bir yapılmalıdır?
Tüm işyerleri için geçerli sabit bir ölçüm periyodu bulunmaz. Ölçümler; risk değerlendirmesi sonuçlarına, işyerindeki proses veya ekipman değişikliklerine, çalışan maruziyetindeki değişime ve alınan önlemlerin etkinliğinin doğrulanması ihtiyacına göre tekrarlanmalıdır.
80 dB(A), 85 dB(A) ve 87 dB(A) ne anlama gelir?
Sekiz saatlik günlük maruziyet için 80 dB(A) en düşük eylem değeri, 85 dB(A) en yüksek eylem değeri ve 87 dB(A) maruziyet sınır değeridir. Her seviye, işverenin uygulaması gereken farklı koruyucu ve önleyici tedbirleri gündeme getirir.
Gürültü ölçümü sırasında üretimin durdurulması gerekir mi?
Genellikle hayır. Ölçümün gerçek maruziyeti temsil edebilmesi için makinelerin, ekipmanların ve çalışan faaliyetlerinin normal çalışma koşullarında devam etmesi gerekir. Olağan dışı duruşlar veya düşük kapasiteyle çalışma, sonucun temsil kabiliyetini azaltabilir.
Gürültü ölçümünü kim yapabilir?
İş hijyeni kapsamında kullanılacak gürültü ölçümleri, yürürlükteki mevzuat doğrultusunda İSGÜM tarafından yeterlik veya ön yeterlik belgesi verilmiş ve ilgili ölçüm parametresinde yetkili laboratuvarlar tarafından gerçekleştirilmelidir.
Kulak koruyucu kullanılması gürültü ölçümü ihtiyacını ortadan kaldırır mı?
Hayır. Kulak koruyucu kullanımı çalışan maruziyetini kontrol etmeye yönelik önlemlerden yalnızca biridir. Öncelikle gerçek gürültü maruziyeti belirlenmeli, gürültünün kaynağında ve yayılım yolunda azaltılması için teknik ve organizasyonel tedbirler değerlendirilmelidir.
ISO belgesi fiyatı ve teklif
Ön teklif almak için butona tıklayarak teklif sayfamıza geçebilir, talebinizi orada iletebilirsiniz; ekibimiz değerlendirdikten sonra size dönüş yapar.